استرس ( فشار روانی )

استرس (فشار روانی)


چکیده:
پديده استرس يا فشار عصبي از مسا ئل بسيار حاد در سازمان ها امروزي مي باشد كه سلامت جسمي و رواني نيروي كار را به خطر انداخته و هزينه سنگيني را به سازمان ها وارد ساخته است ، گروهي از صاحب نظران رفتار سازماني استرس ناشي از شغل را بيماري شايع قرن نام گذاري كرده اند.استرس شغلی در همه اقشار جامعه بسیار ناخوشایند است اما در معلمان عواقب ناخوشایندتری به بار می آورد. از کاهش روحیه ی معلم، دلسردی، بدرفتاری در کلاس درس، تا اختلال در سلامتی و انواع افسردگی ها. توجه به دبیران به عنوان یکی از ارکان مهم آموزش و پرورش حساسیت خاصی را می طلبد. لذا با توجه به مطالب ذکر شده، مقاله حاضر به بررسی میزان فشار روانی در معلمان پرداخته است. سپس بر اساس نظریه های مختلف در ارتباط با فشار روانی، پژوهش های انجام شده و پرسشنامه های ساخته شده، ابتدا در یک جدول 2 بعدی، مولفه های فشار روانی از دیدگاه نظریه پردازان مختلف، تعیین شده، سپس بر اساس آن مولفه ها، پرسشنامه ای در ارتباط با ارزیابی فشار شغلی ساخته شده است.

مقدمه

با توسعه جهانی سازی، ارتقاء سطح رقابت ها و تغییر روابط استخدامی، استرس به طور قابل توجهی در بهداشت شغلی اهمیت یافته و یکی از عوامل مهم زیان اقتصادی در سرتاسر جهان به شمار می رود(1).استرس های شغلی بر سلامتی افراد تاثیر می گذارد، کیفیت زندگی را کاهش می دهد و احتمال وقوع مصدومیت های ناشی از کار را بیشتر می کند(2). در واقع در عصر حاضر زمان قابل توجهی از زندگی افراد در محیط کار صرف می شود که این امرگاهی تنش ها و حساسیت های مثبت و منفی را می تواند به همراه داشته باشد، شرایط محیط شغلی گاه پیامدهای منفی را متوجه سلامت کارکنان و کارگران واحدهای اداری می نماید. استرس شغلی به عنوان یک پدیده آزار دهنده از سوی محققین و نیز سازمان بهداشت جهانی ، مورد توجه قرار گرفته است(3).
اگرچه عده ای از صاحبنظران، فشار روانی را الزاما مخرب نمی دانند، اما اکثریت پژوهشگران معتقدند که فشار روانی بر هم زننده بهداشت روانی است. به هر حال فشار روانی در شرایط فعلی سازمان ها یکی از مشکلات مدیران می باشد که تا حدود زیادی بازدهی و بهره وری را کاهش داده و سبب مشکلات رفتاری و تعارض در سازمان شده است. فشار روانی، موضوعی فراگیر و نفوذکننده است که در همه جوانب و زوایای سازمان، مانند شرایط فیزیکی، نوع کار، مسئولیت، ارزشیابی، ساختار، نقش، نوع شخصیت، فرایند تولید، ارتباطات و غیره قابل بررسی و مشاهده است(4).
كاركنان ساعات زيادي را در محيط كار سپري مي كنند. نارضايتي شغلي و در پي آن استرس ظرف چند سال فرد شا غل را بيمار مي كند براي همين كارشناسان به مديران پيشنهاد مي كنند به استرس در محيط كار اهميت زيادي بدهند . آن ها مي توانند افراد داراي استرس را شناسايي كنند و به آ ن ها آموزش دهند . هم چنين مي توانند در عملي پيشگيرانه عوامل استرس زا را از محيط كار حذف كنند(5) .
استرس شغلی در همه اقشار جامعه بسیار ناخوشایند است اما در معلمان عواقب ناخوشایندتری به بار می آورد. از کاهش روحیه ی معلم، دلسردی، بدرفتاری در کلاس درس، تا اختلال در سلامتی و انواع افسردگی ها(6). توجه به دبیران به عنوان یکی از ارکان مهم آموزش و پرورش حساسیت خاصی را می طلبد. دبیران در خط مقدم به اجرای برنامه های تربیتی می پردازند و تحقق بخش عمده ای از اهداف سازمان آموزش و پرورش در دست آنها قرار دارد. بی توجهی به بهداشت روانی دبیران، تاثیر سوء بر دانش آموزان و سیستم آموزشی بر جا می گذارد(7).

استرس
تعاریف متفاوتی از فشار روانی ارائه شده است، اما تعریف میرکمالی(1393)، می تواند به عنوان جامع ترین و کامل ترین تعریف بدینگونه مطرح شود که: "فشار روانی نوعی واکنش تنش زا و کشش آور جسمی یا عاطفی در فرد، نسبت به عوامل یا محرک های واقعی یا خیالی بالقوه تهدید کننده در یک محیط معین از طریق سازگاری یا مقابله با متغیرهای محیطی است که انرژی بیشتر از معمول را از فرد می طلبد"(8).
شار روانی در زندگی همه افراد شاغل در جامعه وجود دارد و به گونه های مختلف بر آنها فشار وارد می آورد. تحولات شغلی نظیر تغییرات سازمانی، تغییر حقوق و دستمزد، ترفیع های شغلی، کاهش یا افزایش نیروی انسانی و دگرگونی های اجتماعی، بر فرد فشار می آورند و وی را دچار آشفتگی، نگرانی، تشویش و اضطراب می کنند(9). در واقع فشار و استرس کاری علاوه بر مشکلاتی که برای فرد ایجاد می کنند، پیامدهای نامناسبی نیز برای سازمان ها و ادارات دارند(10). شناخت استرس های شغلی و عوامل تولید کننده آن از این رو حائز اهمیت است که می تواند سلامت جسمی و روانی نیروی کار را مورد تهدیدی جدی قرار دهد(11) و کارکرد اجتماعی آنها را مختل کند که تهدیدی جدی برای عملکرد و بهره وری سازمانی محسوب می شود(12). علاوه بر این مساله، استرس های شغلی مشکلات اقتصادی را برای جوامع مختلف در بر خواهد داشت(13).


استرس شغلی
موضوع استرس شغلی با مطالعات هانس سلیه در سال 1965 شروع شد.(14) و به اهمیت آن در محیط های آموزشی تاکید شد. مطالعان نشان داده است که استرس شغلی سلامت روانی کارکنان را به خطر می اندازد.(15) و به فرسودگی جسمانی و نارضایتی شغلی منجر می شود و عکس العمل های خاصی را در افراد به دنبال دارد(16). کریاکو(1989)، فشار عصبی را تجارب ناخوشایند، احساسات منفی، مانند تنش، اضطراب، ناکامی، عصبی بودن، و افسردگی در اثر جنبه های کار تعریف نموده است. وی معتقد است که فشار عصبی، منجر به کاهش عملکرد شغلی می شود. یعنی پدیده ای که امروزه برای پیشرفت کیفیت تدریس در مدارس به عنوان


یک مانع تلقی می شود. آرنولد و فلدمن(1989)، فشار عصبی شغلی را واکنش های افراد نسبت به عوامل جدید یا تهدید کننده در محیط های کارشان تعریف می کنند(17).
رندال در تعریف استرس شغلی، آن را واکنش متقابل بین شرایط کار و ویژگی های فردی شاغل، به گونه ای که خواست های محیط کار و در نتیجه فشارهای مرتبط با آن بیش از آن باشد که فرد بتواند از عهده آن ها برآید، تعریف می کند(18).
بیر و نیومن فشار شغلی را شرایطی می دانند که از تعامل بین اشخاص و شغل آن ها بر می خیزد و همراه با تغییراتی در درون آنهاست که آن ها را وادار به دور شدن از عملکرد عادیشان می کند. کوپر معتقد است که چون گروه بی شماری از مردم درگیر کار در بیرون از خانه هستند، لذا تحقیقات در زمینه استرس باید بر روی استرس شغلی تمرکز یابد(5).
استرس شغلي ر ا مي توان روي هم جمع شدن عامل هاي استرس زا و آن گونه وضعيت هاي مرتبط با شغل دانست كه بيشتر افراد نسبت به استرس زا بودن آن اتفاق نظر دارند. براي نمونه يكي از وضعيت هاي پراسترس و مرتبط با شغل اين است كه از يك سوكارگر يا كارمند در معرض خواست ها يا فشارهاي زياد در محيط كار قرار بگيرد و از سوي ديگر براي بر آوردن اين خواست ها وقت محدودي در اختيار داشته باشد و طبيعي است كه چون نمي تواند از پس انجام آن ها برآيد با ايرادگيري هاي پي در پي سر پرستان رو به رو می شود(19).

نشانه های استرس شغلی
بیر و نیومن در 1978 سه دسته از نشانه هايي راكه در شرايط استرس شغلي بروز مي كنند نام برده اند: نشانه هاي جسماني، نشانه هاي رواني، و نشانه هاي رفتاري.
پژوهش ها نشان می دهد که فشار روانی همواره در سازمان ها رو به رشد بوده است. فشار روانی بر همه جنبه های موجود و عوامل انسانی سازمان تاثیر می گذارد. به عبارت دیگر، فشار روانی، جسم و روان کارکنان را تحت تاثیر قرار می دهد و ممکن است فرد دچار حمله قلبی، شوک، فشار خون، سردردهای میگرنی، زخم معده، کم غذایی، درد عضلات، افسردگی، عقده های حقارت، مکانیزم های دفاعی، احساس بی ارزشی و بی احترامی، مشکل در تصمیم گیری، فرسودگی، فراموشی، اشکال در مهارت ها، و نظایر آن شود. از طرف دیگر، فشار روانی الزاما فقط در یک قشر معین از نیروی انسانی سازمان چون کارمندان شیوع پیدا نمی کند، بلکه در همه طبقات یعنی مدیران، کارکنان، و ... گسترش می یابد(5).

تاثیر فشار بر عملکرد شغلی
یرکز و دادسون دو نظریه پرداز مدیریت هستند که ارتباط استرس و عملکرد را در قالب " قانون یرکز و دادسون" ارائه نموده اند.

رابطه استرس و عملکرد

عملکرد زمانی در بالاترین سطح قرار دارد که استرس بهینه(متوسط)، وجود دارد. وقتی که استرس کم یا خیلی زیاد باشد، عملکرد پایین است و تنها زمانی که استرس در حد متوسط و بهینه است، عملکرد فرد نیز، حداکثر است(20).

عوامل به وجود آورنده فشار در محیط کار
میر کمالی(1393)، عوامل تاثیر گذار بر فشار در سازمان را به پنج دسته تقسیم می کند، که به اختصار عبارتند از: عوامل فردی: قبل از آنکه عواملی مانند شغل و سازمان بر جسم و روان افراد نقش داشته باشند، ویژگی های شخصیتی و فردی آنان بر میزان فشار پذیری آنها تاثیر می گذارد. عواملی مانند: نوع شخصیت(شخصیت درونگرا یا تیپ A و شخصیت برونگرا یا تیپB)، کانون کنترل( کانون کنترل درونی، و کانون کنترل بیرونی)، وضعیت جسمی(بیماری جسمی)، روانی(خودپنداره و تصور فرد از خویش) و... می تواند تعیین کننده فشار در افراد باشد. عوامل شغلی: نقش هر فرد در سازمان ممکن است منبع فشار روانی در فرد باشد. اینکه هر شغل از سختی و آسیب پذیری و ویژگی های خاص برخوردار است، به ماهیت شغل برمی گردد. علل فشار مربوط به شغل عبارتند از: ماهیت شغل، ابهام نقش، تعارض نقش، تعارض بین نقش ها، پر حجمی یا کم حجمی نقش، و روش انجام کار. عوامل مدیریتی: که از بین عوامل فشارزا در سازمان، از همه

مهم تر و فراگیر تر است. مدیریت از همه جهت بر همه ابعاد سازمان تاثیر می گذارد. قدرت مدیریت، شخصیت و سبک مدیریت، و برنامه ریزی و سازماندهی مدیریت، از جمله عوامل مهم در مدیریت هستند که در صورت وجود مشکل در این عوامل، افراد شاغل در سازمان، تحت فشار قرار می گیرند. عوامل سازمانی: نیز بسیار گسترده و پراهمیت هستند. موضوعاتی مانند جو سازمانی، ارگونومی(که به مطالعه بهداشت روابط و تطابق انسان با محیط و امکانات کار می پردازد)، سیستم پاداشی و ساختار سازمان. و عوامل بیرونی سازمان: عوامل مختلفی که از بیرون سازمان اثر می گذارند نیز ممکن است سبب فشار در افراد سازمان شوند. عواملی مانند: وضعیت اجتماعی افراد، وضعیت اقتصادی، وضعیت تکنولوژی، و تغییرات جغرافیایی شغل(4).


پژوهش های انجام شده:
بیانی(1386) و همکاران، در پژوهشی با عنوان تعیین وضعیت سلامت روانی معلمان استان گلستان، نتیجه گرفت که معلمان نسبت به سایر مشاغل، از فشار کاری بیشتر و حمایت های اداری، مالی و اجتماعی کمتری برخوردارند که سبب می شود سطح تحمل فشار روانی در آنها کاهش یابد(21).
بعضی دیگر از پژوهشگران علت استرس بالای معلمان را جو سازمانی نا مناسب دانسته اند. قاسمی نژاد و سیادت(1383)،سید عباس زاده و قلاوندی(1384)، طی پژوهش های جداگانه دریافتند که بین جو سازمانی و استرس شغلی در معلمان رابطه معکوس و معنادار وجود دارد. قدسی(1386)، در پژوهشی دریافت که به وسیله جو سازمانی مدرسه می توان میزان استرس شغلی معلمان را پیش بینی کرد. همچنین ژولیت و ویجیلا(2012)، نیز به این نتیجه رسیدند که رابطه معناداری بین جو سازمانی و استرس شغلی وجود دارد(22، 23، 24، 25).
بعضی از پژوهشگران نیز رضایت شغلی را در ارتباط با میزان استرس شغلی معلمان موثر دانسته اند. پژوهش کیمیرا(2009)، نشان داد که هر چه رضایت شغلی بالاتر باشد، استرس شغلی افراد کمتر خواهد بود و اینکه هر چه سطح فرسودگی شغلی در آنها پایین تر باشد، عملکرد شغلی بهتری خواهند داشت(26).
کولی وهمکاران(2012)،در پژوهشی دریافتند که نگرش معلمان نسبت به دانش آموزان بیشترین تاثیر را بر استرس شغلی آنها دارد(27). رضایی راد و همکاران(1383) نیز معتقدند که علت استرس شغلی در کارمندان تخصصی گرایی افراطی و جزئی نگری در وظایف شغلی است(28). رمضانی نژاد(1383)، نیز معتقد است که بین تمرکز و استرس شغلی رابطه وجود دارد و تمرکز کمتر نسبت به مسائل، استرس شغلی را پایین می آورد. عدم مشارکت کارکنان در تصمیم گیری ها که خود نشانه تمرکز است، استرس شغلی را کاهش می دهد(29).
ریچارد گراولینگ در سال 2011 به بررسی فشارهای شغلی و تاثیر افزایش سن بر عملکرد افراد در مواجهه با این فشارها پرداخت. فشارهایی که بررسی شدند، شامل فشارهای فیزیکی، استرس حرارتی، استرس های روانی و شیفت بندی کاری هستند(30).
مهرابی زاده هنرمند و همکاران(1392)، نشان دادند که معلمان مدارس استثنايی از لحاظ سلامت عمومی نسبت به معلمان مدارس عادی وضعيت نامطلوبتری دارند. همچنين نتايج تحقيق آنها نشان داد که از لحاظ استرس شغلی تفاوت معنی داری بين دو گروه معلمان وجود ندارد، ولی فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنايی در تمام ابعاد(تحليل عاطفی، دگرسان‌بينی و فقدان موفقيت فردی)، بيشتر از معلمان مدارس عادی است(31). همچنین سلیمانی و همکاران(1388)، دریافتند که استرس شغلي معلمان زن و مرد تفاوت معني داري ندارند(32).
بیانی و سمیعی(1393)، در پژوهش خود دریافتند که معلمان نقش مهمی در ارتقا سلامت روانی دانش‌آموزان به عهده‌دارند. استرس شغلی، خستگی هيجانی و مسخ شخصيت به صورت مثبت و معنادار و احساس کفايت شخصی به صورت منفی و معنادار سلامت روانی معلمان را پيش‌بينی می‌کنند. همچنين نقش واسطه‌ای خستگی هيجانی، مسخ شخصيت و احساس کفايت شخصی در رابطه بين استرس شغلی و سلامت روانی مشاهده شد(33).
بدری آذرین و همکاران،(1393)، معتقدند که كيفيت زندگي كاري يكي از ضروريات انجام فعاليت افراد در سازمان ها مي باشد و استرس شغلي معلمان، تاثير بسزايي بر كيفيت آموزشي مي گذارد. به طور كلي بين استرس شغلي و كيفيت زندگي كاري رابطه منفي و معنادار وجود دارد. تمامي ابعاد استرس شغلي به جز محيط فيزيكي با كيفيت زندگي كاري رابطه منفي و معني دار دارند(34).

جدول 1، فراوانی مولفه ها در پرسشنامه های محققان

محقق

 

مولفه ها

استاینمتز

اسیپو

الیوت

فیلیپ رایس

سازمان اجرایی ایمنی و بهداشت انگلستان

(HSC)

کارازک

کوپر

میرکمالی

هلریگل و اسلوکام

فراوانی

 

مستغنی (۱۳۹۱)

نقوی کنجین و همکاران

(1389)

جهانبخش گنجه و عریضی سامانی (۱۳۹۱)

گل محمدی و همکاران

(1392)

آزاد مرزآبادي، و غلامي فشاركي

(1389)

واقعی و همکاران

(1393)

کارگر و بیگدلی

(1391)

میرکمالی

(1377)

شقاقی و همکاران

(1390)

 

نقش

 

 

 

 

 

 

3

ابهام نقش

 

   √

 

 

 

 

4

تعارض نقش

 

 

 

 

 

 

3

گرانباری نقش

 

 

 

 

 

   √

 

3

کمباری نقش

 

 

 

 

 

   √

   √

 

3

آهنگ کار(تقاضا)

 

 

 

 

   √

   √

 

4

تکرار کار

 

 

 

 

 

 

   √

  

 

1

تنش شغلی

 

 

 

 

 

   √

 

 

2

محیط کار

 

 

 

 

 

4

کنترل

 

 

 

 

 

4

حمایت

 

 

 

 

 

4

ارتباط

 

 

 

 

 

4

وضعیت جسمانی

 

 

 

 

 

 

 

2

علائق شغلی

 

 

 

 

 

 

 

 

1

عدم امنیت شغلی

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

جدول 2، مولفه ها و محققان

 

محقق

مولفه ها

ابزار

گردآورنده مقاله

1

استاینمتز

نقش

حمایت

ارتباط

پرسشنامه

مستغنی   (۱۳۹۱)

2

اسیپو

ابهام نقش

گرانباری نقش

کمباری نقش

محیط کار

پرسشنامه

نقوی کنجین و همکاران(1389)

3

الیوت

کنترل

پرسشنامه

جهانبخش گنجه و عریضی سامانی (۱۳۹۱)

4

فیلیپ رایس

ارتباط

وضعیت جسمانی

علائق شغلی

پرسشنامه

گل محمدی و همکاران(1392)

5

سازمان اجرایی ایمنی و بهداشت انگلستان

(HSC)

نقش

آهنگ کار(تقاضا)

محیط کار

کنترل

حمایت

ارتباط

پرسشنامه HSC

آزاد مرزآبادي ، و غلامي فشاركي(1389)

6

کارازک

آهنگ کار(تقاضا)

تنش شغلی

کنترل

حمایت

عدم امنیت شغلی

پرسشنامه

واقعی و همکاران(1393)

7

کوپر

ابهام نقش

تعارض نقش

گرانباری نقش

کمباری نقش

آهنگ کار(تقاضا)

تکرار کار

تنش شغلی

پرسشنامه

کارگر و بیگدلی(1391)

8

میرکمالی

عوامل فردی(شخصیت، کانون کنترل، خود پنداره، بیماری جسمی)

عوامل شغلی(ماهیت شغل، ابهام نقش، تعارض نقش، تعارض بین نقش ها، پر حجمی یا کم حجمی نقش، روش انجام کار).

عوامل مدیریتی( قدرت مدیریت، شخصیت و سبک مدیریت، برنامه ریزی و سازماندهی مدیریت).

عوامل سازمانی( جو سازمانی، ارگونومی، سیستم پاداشی وساختاری سازمان).

عوامل بیرونی(وضعیت اجتماعی، وضعیت اقتصادی، وضعیت تکنولوژی، و تغییرات جغرافیایی شغل).

تحقیق علمی

میرکمالی(1377)

9

هلریگل و اسلوکام

ابهام نقش

تعارض نقش

محیط کار

 

شقاقی و همکاران(1390)

 

پرسشنامه طراحی شده براساس موارد ذکر شده:

       باتوجه به فراوانی های در جداول 1و2 ،مولفه های ابهام نقش، آهنگ کار(تقاضا)، محیط کار، کنترل، حمایت و ارتباط هر کدام 4 بار، نقش، تعارض نقش، گرانباری نقش، وکمباری نقش هر کدام 3 بار، تنش شغلی و وضعیت جسمانی، هر کدام 2 بار و بقیه مولفه ها شامل تکرار کار، علائق شغلی و عدم امنیت شغلی، یک بار مطرح شده بودند. براساس این تکرارها پرسشنامه ی ذیل طراحی شده است.

 
 

" بسمه تعالی "

پاسخگوی گرامی:

       پرسشنامه ذیل جهت انجام یک پژوهش علمی، میزان استرس شغلی شما را اندازه گیری می کند. لطفا کلیه سوالات را به دقت خوانده و میزان موافقت خود با هر سوال را با علامت نشان دهید. از همکاری شما سپاسگزارم.

سن:                   جنس:                       وضعیت تاهل:                    سطح تحصیلات:                       شغل:

مولفه

ردیف

سوالات

1

2

3

4

5

 

 

 

کاملا مخالفم

مخالفم

نظری ندارم

موافقم

کاملا موافقم

ابهام نقش

1

شرح وظایف من به خوبی مشخص نشده است.

 

 

 

 

 

 

2

در مورد انتظاراتی که از من دارند، به خوبی مطمئن نیستم.

 

 

 

 

 

 

3

برای من مشخص نیست که مدیر، عملکرد مرا چگونه ارزیابی می کند.

 

 

 

 

 

تعارض و گرانباری نقش

4

اصولی را که بر اساس آن ارزشیابی می شوم می شناسم.

 

 

 

 

 

 

5

فرصت کافی برای انجام کارها و وظایفم دارم.          

 

 

 

 

 

 

6

در محل کار مسئولم از من میخواهد کاری را انجام دهم که مغایر گفته اوست.

 

 

 

 

 

 

7

احساس میکنم بین ناهماهنگیهای محیط کار گرفتار شده ام.

 

 

 

 

 

 

8

اگر در یک شیفت ثابت صبح کار می کردم، رضایت بیشتری بدست می آوردم.          

 

 

 

 

 

 

9

کار در شیفت های عصر و شب و ایام تعطیل بیشتر از کار در شیفت صبح مرا خسته میکند.          

 

 

 

 

 

تقاضا

10

احساس می کنم که از استعدادها و تواناییهای من در محل کار استفاده نمیشود.          

 

 

 

 

 

 

11

از من انتظار میرود که بیشتر از ظرفیت خود در محل کار، خدمت کنم.          

 

 

 

 

 

محیط کار

12

محیط کارم پر ازدحام، پرسرو صدا و خسته کننده است.

 

 

 

 

 

 

13

محیط کارم بیش از اندازه سرد/ گرم است.

 

 

 

 

 

 

14

در محیط کارم امکان آسیب دیدگی یا بیماری وجود دارد.

 

 

 

 

 

کنترل

15

من در دام و شرایطی افتاده ام، که مجبورم با آنها کنار بیایم.

 

 

 

 

 

 

16

من در انجام وظایف خود، استقلال رای ندارم.

 

 

 

 

 

 

17

من اطمینان ندارم که کارها انجام خواهد شد.

 

 

 

 

 

حمایت

18

سرپرست من در محل کار مرا تشویق میکند.          

 

 

 

 

 

 

19

در برخورد با مشکل می توانم روی کمک مدیرم حساب کنم.          

 

 

 

 

 

 

20

سرپرست من در محل کار مرا تشویق میکند.          

 

 

 

 

 

ارتباط

21

رفتار همکاران با من دوستانه نیست و به عنوان یک فرد به من اهمیت نمی دهند.

 

 

 

 

 

 

22

من از روابط شخصی ام با همکارانم ناراضی هستم.

 

 

 

 

 

 

23

اگر افرادی که در اطراف من قرار دارند، شایسته تر باشند، من احساس خشنودی بیشتری می کنم.

 

 

 

 

 

تنش شغلی

24

به نظر می رسد، بین کارکنان بخش اجرایی و کارکنان بخش اداری تنش وجود دارد.

 

 

 

 

 

 

25

تبعیض جنسی، نژادی و سنی آشکار در محل کارم وجود دارد.

 

 

 

 

 

وضعیت جسمی

26

من در حین رفتن به یر کار، احساس ناراحتی می کنم.

 

 

 

 

 

 

27

در پایان روز، من واقعا از لحاظ جسمی خسته هستم.

 

 

 

 

 

 

پیوست

" بسمه تعالی "

 

پاسخگوی گرامی:

   با سلام، پرسشنامه ذیل میزان استرس در افراد را اندازه گیری می کند. لطفا عبارات را بخوانید و با علامت نشان دهید که تا چه اندازه با هر عبارت موافق هستید.

                                                                                                                                                                           از همکاری شما سپاسگزارم.

 

 

ردیف

عبارت

همیشه

اغلب

بعضی اوقات

هرگز

1

من از انجام کارهای روزانه در محل کار، دانشکده و خانه به کلی خسته شده ام.

 

 

 

 

2

علت ایجاد استرس در من، ناشی از نیروهای خارجی است.

 

 

 

 

3

من در دام و شرایطی افتاده ام، که مجبورم با آنها زندگی کنم.

 

 

 

 

4

موضوع این نیست که من چگونه سخت کار کنم تا برنامه کاری ام را همچنان عالی انجام دهم، موضوع این است که من نمی توانم حتی به سطح عالی در برنامه ی کاری ام دست یابم.

 

 

 

 

5

من تعهد مالی دارم، ولی توانایی پرداخت آن را ندارم.

 

 

 

 

6

من کارم را دوست ندارم، اما نمی توانم ریسک کنم و مسیر ترقی خود را تغییر دهم.

 

 

 

 

7

من از روابط شخصی ام با دیگران ناراضی هستم.

 

 

 

 

8

برای خشنود ساختن افرادی که در اطراف ما هستند، احساس مسئولیت می کنم.

 

 

 

 

9

در هنگام کمک خواستن، دست پاچه می شوم.

 

 

 

 

10

من نمیدانم که از زندگی چه میخواهم.

 

 

 

 

11

من از اینکه موفق نمی شوم به اهداف مورد نظرم دست یابم، نا امید می شوم.

 

 

 

 

12

موضوع این نیست که چقدر موفق هستم، موضوع این است که احساس می کنم تهی بار هستم.

 

 

 

 

13

اگر افرادی که در اطراف من قرار دارند، شایسته تر باشند، من احساس خشنودی بیشتری می کنم.

 

 

 

 

14

افراد روی مرا زمین می اندازند و مرا مایوس می کنند.

 

 

 

 

15

من عصبانیت خود را به جای اینکه ابراز کنم، فرو می خورم.

 

 

 

 

16

وقتی صدمه می بینم، خشمگین و رنجیده خاطر می شوم.

 

 

 

 

17

من توان انتقاد را ندارم.

 

 

 

 

18

من از اینکه شغلم را از دست بدهم، یا در مدرسه و دانشگاه مشروط شوم، هراس دارم.

 

 

 

 

19

دلتنگی و غم وغصه، ارزش ابراز کردن را ندارد.

 

 

 

 

20

من اطمینان ندارم که کارها انجام خواهد شد.

 

 

 

 

 

 


منابع
1- LI J, YANG W, LIU P, Xu Z, Cho SI.(2004). Psychometric Evaluation of  the Chinese
(Mainland) Version of  Job Content  Questionnaire:a Study in University Hospitals. Ind Health.. Apr.42(2):260-7.

2- Karasek RA, Theorell T. (1990). Healthy work: Stress, productivity, and the reconstruction of working life. New York: Basic Books; 1990.
 
3- WHO. Raising awareness of stress at work in developing countries, a modern hazard in a traditional working environment, protecting workers' health. Series No. 6. [Internet]. 2007 [cited 31 Oct 2011] Available at: www.who. int/occupational_ health/ publications/ pwh6/en/index.html.

4-    میرکمالی، سید محمد.(1393). رفتار و روابط در سازمان و مدیریت. تهران: یسطرون.
5-     خنیفر، حسین.(1385). استرس شغلی؛ از افسانه تا واقعیت. فصلنامه راهبرد.
6-    کریاکو، کریس.(1384). مهار استرس در معلمان. ترجمه منصوره وحدتی احمدزاده. تهران:رشد.
7-    آقایی، اصغر؛ و آتش پور، حمید.(1380). استرس و بهداشت روانی. اصفهان: پردژ.
8-    میرکمالی، سید محمد.(1377). فشار روانی در سازمان و مدیریت. فصلنامه دانش مدیریت. سال یازدهم. شماره 39و40. زمستان 1376 و بهار 1377. صص71-40.
9-    رابینز، لستیفن. پی.(1378). رفتار سازمانب: مفاهیم، نظریه ها و کاربردها. ترجمه علی پارساییان و سید محمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی.

10- Mesler R, Capobianco M. (2001). Psychological factors associated with job
stress. Occupational stress. Research institute department of psychiatry.
University of California, Santiago stress news, 13(4).

11- موسوى نسب، سيدمحمدحسين، تقوى، سيد محمدرضا و محمدى، نورالله .( 1385 ). خوش بينى و ارزيابى استرس: بررسى دو مدل نظرى در پي شبينى سازگارى روانشناختى. مجله دانشگاه علوم پزشكى. . ،كرمان، 13(2)، 120-111.
12- Eva ns, W. & Kelly, B. (2004). Pre-registration diploma student nurse stress and
coping measures. Nurse Education Today, 24, 473–482.

13-Bur nard, P., Binti, H. T., Rahim, H. A., Hayes, D. and Edwards, D. (2007). A
descriptive study of Bruneian student nurses perceptions of stress. Nurse
Education Today, 27, 808–818.

14- لو، پ؛ لو، ه.(1375). استرس دائمی. ترجمه عباس قریب. تهران: درخشش. چاپ اول.
15- میرکمالی، سید محمد.(1378). روابط انسانی در آموزشگاه. تهران: یسطرون.
16- وفایی، ماریا آگیلار.(1379). استرس شغل معلمی: شیوع، منابع و پیامدهای استرس شغلی در میان معلمان مقاطع ابتدایی و متوسطه، فصلنامه پژوهش های روان شناختی، زمستان 1379، 6(1-2).
17-  نایک، آنیتا.(1383). استرس. ترجمه مینا اخباری آزاد. تهران: پیدایش. چاپ اول.
18-  دیوید،دبلیو.(1385). فشار روانی ناشی از کار کارمندان. تهران: فصلنامه تازه های مدیریت. شماره 15.
19- علوي، امين ا ....( 1372). فشارهاي عصبي و رواني در سازمان (استرس ». تهران : مركز. مديريت دولتي، فصلنامه مديريت دولتي شماره 20.
20- مقیمی، سید محمد .(1380). سازمان و مدیریت، رویکردی پژوهشی. تهران: ترمه.
21- بیانی،علی اصغر؛ و همکاران.(1386). تعیین وضعیت سلامت روانی معلمان استان گلستان با استفاده از چک لیست نشانگان روانی(SCL.90.R) در سال 84-1383. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، تابستان 1386. دوره 9. شماره 2 (پی در پی 22). صص 39 تا 44.  
22-قاسمی نژاد، افسر؛ و سیادت، سید علی.(1383). رابطه جو سازمانی و استرس شغلی و آثار آن بر دبیران مدارس متوسطه. فصلنامه دانشور رفتار. سال یازدهم. شماره 8. صص 64-55.
23- سید عباس زاده، میر محمد؛ و قلاوندی، حسن.(1384). بررسی نگرش دبیران به جو سازمانی و رابطه آن با روحیه دبیران در دبیرستان های دخترانه، فصلنامه اندیشه های نوین تربیتی، تابستان و پاییز، 1(3-2).
24- قدسی، احقر.(1386). بررسی نقش جو سازمانی مدرسه در استرس شغلی مشاوران دوره متوسطه شهر تهران، فصلنامه تازه ها و پژوهش های مشاوره. پاییز 1386؛ 6(23): 25-40.
25-Juliet, GladiesJ & Vijila, Kennedy.(2012). Impact of organizational climate on job
stress for women employees in information technology sector in India; Asia
Pacific Journal of Research in Business Management; Volume: 2, Issue: 6, pp;
66-76.

26-Kimura, T .(2009). Remove from marked records: The relationship between job
stress and organizational climate of white-color employees in the manufacturing
industry; Journal of Science of Labor 2009 Vol. 85 No. 2, pp 59-72; available at.
http://www.cabdirect.org/abstracts/20093151509.html;jsessionid=B746A0C73C
2D33FAA34733629F29E675?freeview=true&gitCommit=4.13.8-6-g6e31ff9

27-Collie, Rebecca J.; Shapka, Jennifer D & Perry, Nancy E (2012). School climate and
social–emotional learning: Predicting teacher stress, job satisfaction, and
teaching efficacy; Journal of Educational Psychology, Vol 104(4), Nov 2012,
1189-1204;(http://psycnet.apa.org/psycinfo/2012-18639-001).

28- رضایی راد، مجید و همکاران.(1383). استرس در سازمان های پلیس. تهران:انتشارات دانشگاه علوم انتظامی.
29-رمضاني نژاد،رحيم وهمتي نژاد،مهرعلي ومحمدي،مهدي( 1383 ) بررسي عاملهاي استرس زاي شغلي دبيران
تربيت بدني و ورزش، فصلنامه المپيك، شماره 25 ، بهار1383.

30- Graveling R. Scoping study: Review of aging and the demands of firefighting. IOM. 2011. 1-18

31- . مهناز مهرابی زاده هنرمند،  عسکر آتش افروز*،  منيجه شهنی ييلاق ،  شبنم رضايی.(1392). مقايسه سلامت عمومی، استرس شغلی و فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنايی و عادی. فصلنامه دانشور رفتار، دوره 2, شماره 9 - ( دوره جدید دوفصلنامه پاییز و زمستان 1392 ).
32- سلیمانی، حبیب؛ کاکا برایی، کیوان و قنبری، نیکزاد.(1388).  بررسي عوامل استرس زاي شغلي معلمان. همايش سلامت روانشناختي .
33- بیانی، علی اصغر؛ و سمیعی، رضا.(1393). نقش استرس شغلی و فرسودگی شغلی بر سلامت روانی معلمان ابتدايی: آزمون يک مدل فرضی. فصلنامه آموزش و ارتقاء سلامت ایران. جلد 2، شماره 4، صص321-312.
34- بدری آذرین، یعقوب؛ عبدوی، فاطمه؛ اکبرزاده، آزاده.(1393).  رابطه استرس شغلي و كيفيت زندگي كاري معلمان تربيت بدني استان آذربايجان شرقي. فصلنامه پژوهش هاي نوين روانشناختي ، سال نهم، شماره 33.
35- آزادمرزآبادي اسفنديار,  و غلامي فشاركي محمد.(1389). بررسي اعتبار و روايي پرسشنامه استرس شغلي HSE.  مجله علوم رفتاري :    زمستان 1389  , دوره  4  , شماره  4 (مسلسل 14)   ; از صفحه 291  تا صفحه 297 .
36- جهانبخش گنجه،سحر؛ عریضی سامانی،حمید رضا؛(1391). رابطه تقاضاهای شغلی، کنترل شغلی با استرس شغلی، عاطفه مثبت و عاطفه منفی کارکنان، پژوهش های علوم شناختی و رفتاری   » پاییز و زمستان 1391 - شماره 3  .‏(16 صفحه - از 75 تا 90).
37-  شقاقي، مهدي؛ عباسي، روح اله؛ عباسي، رضا؛ و  برزويي، محمدرضا .(1390). تاثير رضامندي و استرس شغلي در شيوه به کارگيري راهبردهاي مديريت تعارض کتابداران نهاد کتابخانه هاي عمومي کشور. تحقيقات اطلاع رساني و كتابخانه هاي عمومي (پيام كتابخانه) :   بهار 1390  , دوره  17  , شماره  1 (پياپي 64)   ; از صفحه 53  تا صفحه70.  
38-  کارگر، غلامعلی ، و بیگدلی، حسین.(1391). مطالعه نقش ویژگی‏های فردی بر بروز عوامل استرس‏زای شغلی در بین دبیران تربیت بدنی شهرستان شهریار. مقاله 4، دوره 1، شماره 1، بهار 1391، صفحه 51-76 .
39- گل محمدي، رستم؛ داميار، نيلوفر؛  محمدفام، ايرج؛ و فردمال، جواد.(1392). مطالعه استرس شغلي رانندگان شرکت واحد اتوبوسراني شهر همدان در سال 1390. طلوع بهداشت :   بهار 1392 , دوره  12 , شماره  1 (مسلسل 38) ; از صفحه 24 تا صفحه 32 .
40-میرکمالی، سید محمد.(1377). فشار روانی در سازمان و مدیریت. فصلنامه دانش مدیریت. سال یازدهم- شماره 39 و 40، زمستان 1376 و بهار 1377، صص 71-40.
41- نقوی کنجين زهرا، حاج‌غلامی محمد رضا، شکوهی ياسر، زايری فريد. ريسک فاکتورهای استرس شغلی در بين کارکنان يک صنعت برق و يک صنعت توليد ماشين‌آلات (مطالعه موردی- 1389). 1. 1392; 2 (2) :89-96.
42- واقعی، سعید؛  مشکین یزد، علی ؛ اصغری پور، نگار؛ و ابراهیم زاده، سعید.(1393). تاثیر آموزش تفکر انتقادی بر استرس شغلی پرستاران بخش روان پزشکی. دوره 16، شماره 61، فروردین و اردیبهشت 1393، صفحه 12-21.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

ICDL

مهارتهای هفتگانه icdl فروغ فلق

 مهارتهای هفتگانه کامپیوتری را از ما بخواهید

 

آموزش

 ارائه مدرک معتبر مهارتهای کامپیوتری زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

 ارائه مدرک معتبر زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

کنسرتهای پاپ و محلی

موسسه فروغ فلق مجری کنسرتهای اقوام ایرانی

مجری کنسرتهای اقوام ایرانی موسیقی پاپ محلی سنتی

راه های تماس

  • شماره تماس 86093506-021
  • ایمیل موسسه   این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
  • آدرس تهران کارگرشمالی نبش گمنام پلاک 1857طبقه3